Top #10 Xem Nhiều Nhất Cách Xới Cơm Cúng Giỗ Mới Nhất 3/2022 # Top Like | https://hoasenhomes.vn

— Bài mới hơn —

Riêng giỗ, ông cha ta xưa rất coi trọng. Cúng giỗ tổ tiên, ông bà, cha mẹ, được coi là “ báo hiếu ”, là ngày con cháu tưởng niệm đến công lao sinh thành, xây nếp đắp móng của các vị tiền hiền, và cầu xin vong linh các vị phù hộ độ trì cho .

Các cụ chia giỗ làm hai loại: giỗ trọng và giỗ thường

Giỗ trọng là giỗ những người thân trong gia đình mới mất, thường là ông bà, cha me. Còn giỗ thường là giỗ những người ở thế hệ xa hơn : cụ kỵ, chú bác, cô, anh chị … Các cụ vẫn truyền cho con cháu câu : “ Ngũ đại mai tiền chi ” ( năm đời không còn chủ ), tức là từ đời thứ 5 trở lên ( đời kỵ ) các cháu chắt không phải cúng giỗ nữa, nhưng những ngày tết và những ngày giỗ khác, các vị từ đời thứ năm trở lên vẫn được tiến chủ ( người đứng lễ ) khấn, mời về “ đồng hưởng ” cùng vong linh những người đã khuất của mái ấm gia đình . Nhân dân ta mang truyền thống cuội nguồn “ uống nước nhớ nguồn ” nên hàng năm những vị khai sáng ra một dòng họ – được suy tôn là “ khởi tổ ” hoặc “ thuỷ tổ ” – vẫn được chắt chút cúng giỗ ở nhà thời thánh “ đại tôn ” ( nhà thời thánh của họ ) . Trong khoảng chừng 20 năm trở lại đây, nhiều nhà thời thánh họ được xây lại, được tôn tạo thay thế sửa chữa tôn tạo và việc cúng giỗ tổ tiên được Phục hồi. Họ nội nhà tôi là một họ nhỏ, lại phân tán, kỳ giỗ Tổ tộc họ hàng năm cũng được 6-7 chục chắt chút về dự. Họ ngoại của tôi là một họ lớn, mỗi lần giỗ tập trung chuyên sâu tới 5-7 trăm người ở khắp nơi trong cả nước và ở cả quốc tế. Đó là dịp để các chắt chút … của Tổ gặp nhau, trước tỏ lòng tôn kính với Tổ, sau là nhận họ, nhận hàng . Nhiều họ, ngày giỗ Tổ còn là ngày động viên chắt, chút … làm những việc tốt, tuyên dương những chắt, chút mới tốt nghiệp ĐH, trên ĐH, có phần thưởng cho những chút, chít mới đỗ vào ĐH hoặc học giỏi. Ở Phú Thọ, còn có trào lưu “ dòng họ tự quản ” với những “ tộc ước ” rất đơn cử .

Riêng ngày giỗ trọng thì mỗi gia đình tổ chức một khác

Quê tôi xưa thuộc ngoài thành phố Thành Phố Hà Nội, nay là Q. Quận Hoàng Mai – Hà Nội, có một nếp sống rất đẹp là đám ma đám giỗ thì tuỳ tâm gia chủ, tổ chức triển khai như thế nào do mái ấm gia đình tranh luận thống nhất. Các cụ truyền dạy : “ Đó là việc hiếu, mọi người đến không phải vì cỗ to, vì miếng ăn, mà là để tưởng niệm người đã mất, vì họ hàng làng xóm tối lửa tắt đèn có nhau ”. Vì vậy, các đám ma, đám giỗ ở quê tôi, không ai buông một lời chê, không có cự cãi, to tiếng, say rượu, cờ bạc … Các cụ rất coi trọng cỗ, chứ không coi trọng cỗ. Ngày giỗ lấy tâm thành là chính chỉ cần “ bát cơm, quả trứng ” cúng là đủ. Vì vậy, phần đông tổng thể các mái ấm gia đình ở TP.HN, dù làm giỗ to nhỏ, nhiều ít, mâm cao cỗ đầy như thế nào thì gần cuối buổi lễ đều dâng lên bàn thờ cúng một bát hoặc một liễn cơm và một quả trứng ( hột ) vịt hoặc gà luộc đã bóc vỏ, và bóp vỡ một chút ít ở chỗ ít lòng trắng để lộ phần lòng thêm một chút ít muối bên cạnh . Xưa những đám giỗ trọng ở quê tôi có hai cách tổ chức triển khai gàn như là lệ làng : Làm lan rộng ra so với những giỗ mới, nhất là giỗ đầu ( một năm sau ngày mất và giỗ hết ( hai năm sau ngày mất, có nhà làm vào ngày thứ 100 sau hai năm gọi là giỗ bỏ tang hay “ bỏ trở ” – từ sau ngày đó, con cháu không phải để trở ) . Làm trong khoanh vùng phạm vi hẹp ( chú bác, anh chị em, con cháu ) rượu từ giỗ sau giỗ bỏ tang trở đi. Gia chủ có làm rộng cũng ít người đến . Về cỗ, quê tôi có hai loại, tuỳ thực trạng mái ấm gia đình mà chọn : – Làm cỗ thông thường ( quê tôi gọi cỗ “ bàn than ” ) : chỉ có mấy món chế biến từ thịt lợn : luộc, rang, lòng, hoàn toàn có thể thêm đĩa giò . – Làm cỗ to ( gọi là cỗ “ đồ Tàu ” ) có những món cầu kỳ hơn, thường mỗi mâm có có bốn bát và tám đĩa : giò, nem, ninh, mọc, nấm, bóng … Có mái ấm gia đình khá giả làm cả bò, lơn, gà ( hoặc dê ) gọi là cỗ “ tam sinh ” .
Mọi Người Cũng Xem   Nhà thờ họ có mấy bát hương? Cách bố trí bàn thờ trong nhà thờ họ

Những giỗ làm theo phạm vi rộng thường 30 mâm, có nhà tới hàng trăm mâm, trong phạm vi hẹp độ 5- 10 mâm (mỗi mâm 6 người).

Trước ngày giỗ độ 10 ngày, ông trưởng ( con trai đầu ) mời toàn bộ con trai, con gái của người mất đến họ để thống nhất cách làm giỗ và phân công mỗi người một trách nhiệm ; người mua thực phẩm, người mượn bát đũa, mâm nồi, người dựng rạp. Các người con tự nguyện góp phần, tùy năng lực và tùy tâm, không bổ bán, không chia đều. Sau khi thống nhất, hai vợ chồng trưởng nam phải đích thân đi mời từng nhà : “ Tiếng chào cao hơn mâm cỗ ! ”, có nhà ế hàng chục mâm cỗ chỉ vì sơ suất khi mời . Cũng như các nơi khác, quê tôi nhà nào cũng có một bàn thờ cúng gia tiên đặt ở gian giữa – nơi sang trọng và quý phái nhất, từ hai cột chính đến sát tường sau. Nhà nghèo thì bàn thờ cúng là một tấm gỗ sơn đỏ nối hai cột chính với hai cột sau. Trên tường chính giữa dán một vuông giấy đỏ có viết một chữ Hán to “ Phúc ” hoặc “ Thần ”. Trên tấm gỗ, đặt ba bát hương, bát giữa kê cao hơn thờ thần linh, bát bên phải thờ gia tiên và bát bên trái thờ các “ bà cô, ông mãnh ” – những người chết chưa vợ, chưa chồng và được mái ấm gia đình coi là rất linh. Hai góc trước của bàn thờ cúng có hai cây nến tiện bằng gỗ . Nhà khá hơn thì bàn thờ cúng là một án thư có trang trí hoa văn, sơn son hoặc sơn then ( đen ), đèn nến bằng gỗ tiện sơn son. Nhà giàu thì chạm trổ “ tứ linh ” ( bốn con vật thiêng : long ( rồng ), ly ( kỳ lân ), quy ( rùa ), phượng ( chim phượng hoàng ) ; mặt trước án thư là một tấm gỗ quý chạm “ mai long ” ( cây hoa mai uốn hình rồng ) hoặc chữ “ ngũ long ” ( năm con rồng quây thành một vòng tròn ), toàn bộ đều bằng sơn son thếp vàng . Trên án thư có bộ “ tam sự ” bằng đồng, có nhà còn thêm bộ đài rượu bằng gỗ sơn son hoặc bằng đồng ( gồm ba khối hình ống, đáy cao, có nắp đậy, trên mỗi đáy đặt một chiếc chén hạt mít, khi cúng cơm, gia chủ mở nắp, rót vào chén ). Có nhà thêm ống cắm hương chưa thắp, mâm bồng để bày hoa quả …
Mọi Người Cũng Xem   Cúng Rằm tháng Giêng thế nào để may mắn cả năm?
Những năm từ giữa thế kỷ XX, khi kỹ thuật chụp ảnh phổ cập, thì trên án thư còn đặt ảnh những người đã mất ; trên tường sau còn treo một bức hoành, có 3-4 chữ Hán to, ghi nguyện vọng, sự cầu mong của mái ấm gia đình và đôi câu đối phẳng hoặc hình lòng máng nói về công đức của tổ tiên và lòng hiếu của con cháu ; toàn bộ đều sơn son thiếp vàng . Ở các nhà thời thánh “ đại tôn ”, sau án thư là một tấm cửa võng, chạm trổ phức tạp, sơn son thiếp vàng, phía sau treo hai cánh màn bằng vóc hoặc nhiễu đỏ, ngăn án thư với “ hậu cung ”, khi cúng, gia chủ vén màn sang hai bên, để lộ cung sau. Hậu cung là một cái bục lớn, cao ngang án thư bằng gỗ hoặc xây gạch, sát đến tường sau, trong cùng có một chiếc bàn vuông, trên đặt chiếc ngai sơn son thiếp vàng, trên ngai đặt chiếc bài vị gỗ mấy dòng chữ Hán : họ, chi, quê … Hai bên ngai, đặt hai giá cắm nến ; khi cúng, gia chủ thắp nến để chiếu sáng cho cung. Trước ngai có một chiếc mâm gỗ vuông cao để đặt cỗ khi cúng cơm. Thường vào ngày giỗ trong, nhà ông trưởng nam sinh động từ chiều hôm trước, để hoàn tất việc sẵn sàng chuẩn bị và để cúng cơm . Thường vào ngày giỗ trọng, nhà ông trưởng nam sinh động từ chiều hôm trước, để hoàn tất việc sẵn sàng chuẩn bị và để cúng “ tiên thường ”. Hôm giỗ, mọi việc diễn ra khẩn trương từ 2-3 giờ sáng dưới ánh đèn đuốc, nhóm giết lợn, giết bò, chuẩn bị sẵn sàng thực phẩm, người vo gạo, thổi xôi … Tiếng cóc cách giã giò hoà tiếng lao xao người nọ hỏi người kia, lệnh của ông trưởng vang vang … tạo ra một không khí sinh động của một nhà có đám . Khoảng 8 giờ sáng, các mâm cỗ đã xong, một hoặc ba mâm được để lên bàn thờ cúng ( hoặc cung sau ). Ông trưởng nam, áo the khăn xếp, bước lên chiếc sập trước bàn thờ cúng để thắp hương, đèn nến rồi đứng giữa sập, hai tay chắp giữa ngực, lên gối xuống gối lễ ba lần, đoạn đứng nghiêm, mười ngón tay đan vào nhau và đưa lên ngang trán, miệng lầm rầm khấn . Bài nhấn có ba phần. Mở đầu là ngày tháng năm ( âm lịch ), tại nhà thời thánh ở thôn, xã, huyện, tỉnh … tiến chủ tên gì, nhân ngày giỗ ai, thành tâm cúng tiến những gì. Phần sau là gia chủ kính mời từ thần linh, thổ địa, táo quân … đến tên họ và hiệu, nơi an táng các vị trong mái ấm gia đình theo thứ tự từ trên xuống ( chỉ khấn nam và dâu họ, nữ không khấn, trừ trường hợp chết chưa có chồng ) . Cuối bài khấn là những cầu xin. Khấn xong, ông trưởng nam lễ một lễ và ba vái nữa, rồi rót rượu cúng. Một số họ lớn, khi giỗ tổ họ, tổ chức triển khai dâng hương tế tổ và thay bài khấn bằng một bài văn tế, ông trưởng lễ xong thì đọc bài văn tế, rồi đem ra sân đốt như đốt sớ ở đình chùa . Khi ông trưởng nam khấn xong, những người đến dự giỗ lần lượt già trước, trẻ sau vào lễ, người nào cũng đem một chút ít hoa, quả hoặc vàng hương, trầu rượu đặt lên bàn thờ cúng rồi lễ, mỗi người ba lễ một bái, nam thì lễ như ông trưởng, nữ thì ngồi vào góc sập, chắp hai tay trước ngực, khi cúi thì giáp mặt tận chiếu, hai bàn tay xoè ra đặt hai bên đầu. Những bà mái ấm gia đình có đại tang ( cha mẹ hoặc chồng mới chết ) phải lật một phần chiếu, ngồi xuống mặt sập, hai tay lật ngửa vòng khăn trắng quấn tóc mà lễ . Thường cháy dở tuần nhang ( hương ) thứ hai thì cúng cơm và cuối tuần nhang thì ông trưởng nam tạ lễ, hoá vàng rồi hạ cỗ cho con cháu xin lộc . Sơ qua phong tục cúng giỗ của người TP.HN khoảng chừng giữa thế kỷ XX như vậy để thấy ông cha ta rất thận trọng khi cúng giỗ. Giỗ là để họp mặt mái ấm gia đình, để tưởng niệm và noi gương tốt của những người thân trong gia đình trong mái ấm gia đình đã mất, đó là việc hiếu, là một hoạt động giải trí tâm linh của người Việt nói chung, người TP.HN nói riêng. Nó mang nặng tính truyền thống cuội nguồn và là một phong tục đậm đà truyền thống dân tộc bản địa, cần được duy trì .
Mọi Người Cũng Xem   Đôi đũa hoa cúng đầy tháng là gì? Ý nghĩa? Cách làm A- Z

Khoảng trên chục năm nay, khi đời sống nói chung khấm khá, việc cúng giỗ được nhiều gia đình, dòng họ khôi phục. Nhưng do không hiểu hết ý nghĩa đúng hoặc không có ai hướng dẫn, hoặc cố tình làm to, làm trong diện rộng để khoe khoang, để thu lời.

Có người đi ăn giỗ để đền ơn người sống, để hối lộ, nên đặt lên bàn thờ cúng không phải đồ lễ mà là phong bì … làm cho đám giỗ mất đi ý nghĩa truyền thống của nó, gây một sự ganh đua giữa các mái ấm gia đình, tạo điều kiện kèm theo cho một số ít việc làm xấu, 1 số ít tệ nạn xã hội – thường là cờ bạc, đốt vàng mã – tăng trưởng . — Bài cũ hơn —

Related Posts

About The Author

Add Comment