Cây thuốc, vị thuốc mang tên… khỉ

Cây con khỉ

Cây con khỉ, còn có tên gọi khác là hoàn ngọc, xuân hoa, nhật nguyệt, tu lình, trạc mã, thần dưỡng sinh, thần tượng linh, mặt quỷ… thuộc họ ô rô.
, còn có tên gọi khác là hoàn ngọc, xuân hoa, nhật nguyệt, tu lình, trạc mã, thần dưỡng sinh, thần tượng linh, mặt quỷ … thuộc họ ô rô .Đây là loại cây bụi, sống nhiều năm, cao 1-2 m, thân non màu xanh lục, phân nhiều cành mảnh, phần gốc hóa gỗ màu nâu. Lá mọc đối, hình mũi mác .

Theo sách “Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam”, cây con khỉ chứa sterol, flavonoid, đường khử, carotenoid, acid hữu cơ và nhiều dưỡng chất khác.

Cây con khỉ không có độc tính, có những công dụng kháng khuẩn, kháng nấm ; có hoạt tính thủy phân protein ( nên trong lâm sàng đắp lá tươi làm tiêu mủ và làm tan sẹo lồi ) ; bảo vệ gan .
Theo điều tra và nghiên cứu của độc lập của nhiều nhà nghiên cứu và điều tra, cây con khỉ có chứa một số ít chất có năng lực kháng u ( vú, gan, biểu mô ) khá tốt .



Cây củ khỉ

Cây sọ khỉ hay còn gọi là cây củ khỉ, hồng bì núi, sơn hoàng bì, vương tùng, thuộc họ cam Rutaceae.

Đây là cây gỗ nhỏ, thường mọc hoang thành bụi, cao 2-4 m. Ngọn cành và cuống lá non màu đỏ tím, mọc nhiều ở Quảng Ninh, Hải Phòng Đất Cảng, Tỉnh Ninh Bình, Thanh Hóa .
Lá củ khỉ có nhiều tinh dầu : Trong cành lá tươi có 1,4 – 1,6 % tinh dầu ; lá khô có 5 % tinh dầu. Rễ củ khỉ có vị đắng, hơi cay và mát. Lá và rễ cây này đều dùng trong những trường hợp cảm cúm, nhức đầu, sốt rét, trừ thấp tiêu thũng, đau khớp, đau bụng .
Gần đây, nhiều nơi cất tinh dầu củ khỉ để dùng phối hợp với một số ít tinh dầu khác như bạc hà, khuynh diệp chế dầu xoa bóp, dầu uống chữa cảm mạo, đau nhức .

Mọi Người Cũng Xem   Cây trồng Ngắn ngày mang lại Hiệu quả Kinh tế cao - Công Nghệ Xanh Việt Nam


Cây xương khỉ

Cây xương khỉ còn gọi là mảnh công, bìm bịp, thanh tiễn, trúc tiết, tiểu tiếp
cốt. Đây là loại cây nhỏ, mọc hoang thành bụi, có thể cao tới 3 m.  

Cây xương khỉ có vị ngọt, tính bình, có tính năng thanh can ( mát gan ), lợi đảm ( tăng tiết mật ), khử ứ, tiêu thũng, chỉ thống ( chống đau ). Được sử dụng để tương hỗ điều trị viêm gan vàng da, giảm tiết mật, đau nhức do phong thấp, gãy xương …
Các nghiên cứu và điều tra cũng cho thấy, cây xương khỉ chứa nhiều vitamin, khoáng chất, tanin, flavon, glycosid có tính năng trị mụn rộp ở mép, miệng .
Riêng lá của cây xương khỉ có nhiều tác dụng : Lá non hoàn toàn có thể dùng nấu canh ăn. Lá khô có mùi thơm đặc trưng, như mùi cơm nếp, nên thường dùng để ngâm bột gạo nếp, làm bánh. Lá tươi giã đắp chữa sưng mắt, hoặc đem xào nóng dùng bó trật gân, sưng khớp, gãy xương ; giã với lá cây mò hoa trắng lọc lấy nước chữa trẻ nhỏ bị bệnh lưỡi trắng .
Dân tộc H’mông ở huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái dùng lá tươi giã nhỏ, vắt lấy nước nhỏ mũi để chữa viêm xoang, viêm mũi dị ứng rất công hiệu .
Toàn cây xương khỉ phối hợp với 1 số ít vị thuốc khác tương hỗ điều trị viêm gan mạn tính, khớp xương sưng đau, thoái hóa cột sống, gai cột sống, đau nhức xương .



Cây lông khỉ

Cây lông khỉ còn gọi là cẩu tích, cây lông cu ly, cù liền, cù lần, kim mao, thuộc họ cẩu tích.

Cây có thân thường yếu, nhưng cüng hoàn toàn có thể cao 2,5 – 3 m. Lá lớn có cuống dài 1-2 m, màu nâu nâu, ở phía gốc có vẩy hình dải rất dài màu vàng và bóng phủ rậm rạp. Cây lông khỉ mọc hoang trong rừng ẩm, ven suối ở Nước Ta, nhất là ở những tỉnh miền núi thấp phía Bắc .
Cây lông khỉ vị hơi đắng, ngọt, tính ấm, có công dụng bổ can, thận. Chủ trị : Chữa đau khớp, đau lưng, phong thấp, tay chân nhức mỏi, đau dây thần kinh toạ, người già thận yếu đi tiểu nhiều. Lông vàng quanh thân rễ dùng đắp ngoài chữa những vết thương chảy máu .
Người ta thường để nguyên thân rễ với 4 gốc cuống lá tạo hình con vật 4 chân có lông vàng rồi phun rượu vào tạo ẩm cho lông mọc nhiều để lấy lông dùng cầm máu. Hoặc lấy đoạn thân rễ có lông đem treo lên, nhiều lúc lại phun rượu để lông mọc tiếp .

Mọi Người Cũng Xem   Hạt Kê Là Gì? Hạt Kê Có Những Công Dụng Gì Đặc Biệt?



Cây nhả khỉ cáy

Cây nhả khỉ cáy tiếng Tày dùng để gọi cây hy thiêm, tên khác là chó đẻ hoa vàng, cúc dính, cứt lợn, co boóng bo (Thái), thuộc họ cúc Asteraceae.

Đây là cây thân thảo sống hằng năm, cao 30-60 cm, cành có lông, mọc
hoang nhiều ở miền núi thấp và trung du phía bắc nước ta từ Nghệ An trở
ra.

Nhả khỉ cáy vị đắng, tính lạnh, có độc ít, vào 2 kinh, can, thận .
Tác dụng : Khu phong thấp, lợi gân cốt, giảm đau, đồng thời có công dụng giảm độc, an thần, hạ huyết .
Cây được thu hái cả cây khi có hoa để làm thuốc uống trị chứng tiêu chảy do cảm phải phong hàn, trị ung nhọt sưng độc, phong thấp tê bại, đau nhức, khớp sưng nóng đỏ, đau lưng, mỏi gối, mụn nhọt, kinh nguyệt không đều ( thường phối hợp với nhiều vị thuốc khác ) .


Nấm đầu khỉ

Nấm đầu khỉ hay còn gọi là nấm hầu thủ – một loài nấm vừa làm thực phẩm, vừa làm thuốc.

Nấm hầu thủ thường hình cầu hoặc hình elip, mọc riêng rẽ hoặc thành chùm có tua nấm sum sê, rủ xuống như đầu khỉ, lúc già tua dài và chuyển sang màu vàng trông như bờm sư tử .
Các nhà nghiên cứu Nhật Bản đã tìm ra hợp chất trong nấm đầu khỉ làm tái sinh trưởng neuron, có ý nghĩa to lớn trong hồi sinh thoái hóa thần kinh, cải tổ chứng mất trí nhớ do lão suy, ngày càng tăng mưu trí và cải tổ phản xạ .
Còn theo tài liệu của Trung Quốc, nấm hầu thủ có tính năng nâng cao năng lực miễn dịch của khung hình, hồi sinh niêm mạc dạ dày, chữa loét ruột, nâng cao năng lượng đề kháng, chống stress, chống oxy hóa, làm giảm mỡ máu, thôi thúc tuần hoàn máu, chống lão hóa, ức chế sự sinh trưởng của tế bào ung thư …

Mọi Người Cũng Xem   Lẻ bạn: Loài cây đẹp và mát chữa bệnh ho ra máu - YouMed


Hầu khương

Hầu khương còn gọi là cốt toái bổ, hộc quyết, cây thu mùn, cây tổ rồng, cây tổ phượng, tắc kè đá… thuộc họ ráng Polypodiaceae.

Đây là cây sống lâu năm, phụ sinh trên thân các cây lớn hoặc sống trên các hốc đá. Do bị khai thác nhiều nên được ghi trong Sách đỏ Việt Nam để lưu ý bảo vệ.

Bộ phận dùng làm thuốc là thân rễ được đồ chín rồi phơi hoặc sấy khô .
Cốt toái bổ dùng làm thuốc uống chữa thận hư ( suy giảm nội tiết ) tai ù, sống lưng đau, gối mỏi, đau xương, sưng khớp, ngã chấn thương, bong gân, tụ máu, sai khớp, gãy xương, chảy máu chân răng, dùng ngoài lấy thân rễ tươi giã nát đắp lên vết thương .

BS. Nguyễn Thanh Ngọc

Related Posts

About The Author

Add Comment