Cây Xoan – Tổng Hợp Thông Tin Hữu Ích Cần Biết Về Cây

Cây xoan là cây thân gỗ thẳng đứng, tuy sắc tố của hoa xoan không sặc sỡ như những loài hoa khác nhưng với màu hoa trắng pha lẫn chút tim tím lại là màu tượng trưng cho sự giản dị và đơn giản, khiêm nhường. Hoa xoan cũng vậy không khoe hương, khoe sắc nhưng đã đi vào thơ ca tự khi nào không ai biết, loài hoa này thường gắn liền với những ngày tiệc tùng làng ở những vùng quê Bắc Bộ .

I. Giới thiệu về cây Xoan

Tên thường gọi:Cây xoan
Tên gọi khác:Cây xoan ta, xoan nhà, sầu đông, thầu đâu, sầu đâu
Tên tiếng anh:Chinaberry, Bead tree, Persian lilac (đinh hương Ba Tư), White cedar (tuyết tùng trắng)


Tên khoa học :Melia azedarach
Họ thực vật:Thuộc họ Xoan ( Meliaceae )
Nguồn gốc xuất xứ:Cây có nguồn gốc ở Ấn Độ, miền nam Trung Quốc và nước Australia
Phân bố:Cây xoan mọc hoặc được trồng ở khắp nơi từ vùng đồng bằng đến miền núi phía Bắc trở vào đến miền Trung
Tuổi thọ:Tuổi thọ của cây xoan khoảng chừng 30 – 50 năm, nhưng không nên để lâu năm quá vì lõi cây dễ bị bấc ( lõi trong cây bị rỗng )
Thời gian nở hoa:Thường nở hoa vào mùa xuân từ tháng giêng đến tháng 2 âm lịch hàng năm
Màu sắc của hoa:Cây xoan có hoa màu trắng, tím
Các loại Xoan:Xoan đào, xoan đỏ, xoan trắng


II. Đặc điểm của cây Xoan

  • Kích thước:Cây xoan trưởng thành hoàn toàn có thể cao từ 20 – 25 m, đặc biệt quan trọng có nơi như : Bắc nước Australia cây cao hơn 40 m. Đường kính của cây to nhất mà tôi từng thấy khoảng chừng 60 cm, đường vanh khoảng chừng 120 – 130 cm .
  • Vỏ: Cây xoan thường xù xì, riêng cây xoan đào thì có vỏ nhẵn. Vỏ màu nâu, có cây vỏ màu trắng, có những vết nứt dọc chạy từ gốc đến ngọn cây .
  • Cành:Cây xoan chia thành rất nhiều cành, mỗi cành lại được phân ra nhiều nhánh nhỏ, tán cây to, rộng ngả xuống. Cành xoan mềm và giòn nên rất dễ gãy .
  • Lá:Xoan đa phần phân bổ ở cuối cành, mép lá có răng cưa ; lá non màu xanh nhạt, lá già màu xanh đậm. Vào mùa đông lá xoan úa vàng và rụng dần, ra giêng là rụng hết hẳn và khởi đầu ra mầm lá và ra hoa .
  • Hoa:Hoa xoan có cánh nhỏ, có 2 màu chủ yếu là màu trắng và tím, mọc thành chùm to, nở rộ vào độ giữa mùa xuân ( tháng 2 âm lịch ), nhiều cây đang độ tuổi sung sức. Đến mùa hoa nở rộ, nhìn từ xa không còn nhận ra màu xanh của lá nữa mà chỉ nhìn thấy màu trắng phơn phớt tím của hoa, khi hoa rụng cánh thì cũng là lúc hiệu quả .
  • Quả:Quả xoan có hình tròn trụ kích cỡ khoảng chừng 1 x 1,5 cm, quả màu xanh khi non, vỏ của quả xoan nhẵn, có những nốt lấm chấm rải rác trên mặt vỏ, quả có màu vàng lúc chín rồi nhăn nheo và khô héo thì có màu đen. Đôi khi những chùm quả treo lơ lửng trên cành, có khi rơi rụng hoặc được chim, thú rừng phát tán nên rất dễ tái sinh thành cây con .
Mọi Người Cũng Xem   Câu đố mẹo cây gì không có lá? - Chung cư Hoàng Thanh Tower

III. Tác dụng của cây Xoan

1. Tác dụng trong trang trí, làm cảnh

Vì cây xoan có màu hoa trắng, tím nhạt cũng đẹp không kém gì những loại cây khác nên thường được trồng làm cây bóng mát tạo cảnh ở nhiều nơi như : Ven đường đi lối lại, ven bờ ruộng, bờ sông, suối để tránh sụt lún đấtTại những thành phố lớn, tuy không được chọn làm cây tạo cảnh sắc cho đô thị, nhưng do sự phát tán của tự nhiên mà cây xoan đã xuất hiện và sống sót trên những lề đường phố, khu vui chơi giải trí công viên, quanh bờ hồ phối trộn với nhiều loài cây khác tạo nên một khoảng trống phong phú về loài và cây xoan cũng là một phần không hề thiếu của mạng lưới hệ thống cây xanh đô thị .

2. Tác dụng khác

Ngoài công dụng tạo bóng mát, xoan là cây có chất gỗ khá tốt. Gỗ mềm nên dễ gia công, nhưng trước khi pha gỗ nên được ngâm nước bùn ao khoảng chừng 6 tháng đến 1 năm để tránh gỗ bị vênh mo và cũng tránh bị mối mọt rất tốt. Trước đây, cây xoan chỉ được dùng làm đồ gia dụng thường thì, nhưng ngày này, do nhu yếu của thị trường khá cao nên gỗ xoan đã trở thành nguồn nguyên vật liệu khá thông dụng trong kiến thiết xây dựng như : Làm nhà sàn hàng loạt bằng gỗ xoan .Xoan được dùng nhiều trong khu công trình kiến thiết xây dựng như làm cốp pha trong kiến thiết xây dựng .Sản xuất đồ gia dụng bằng gỗ xoan như : Bàn ghế, tủ giường, sập, bàn thờ cúng, đóng thùng chứa hàng …Nhiều nơi ở nước ta người dân còn trồng xoan để lấy gỗ, để làm trụ tiêu ( Đồng Nai ). Ở nhiều vùng núi trên cả nước nhiều diện tích quy hoạnh lâm nghiệp đã được người dân trồng quy đổi từ rừng keo sang rừng xoan hoặc trồng xen kẽ nhiều loại cây khác nhau .Lá xoan có tính ôn ( ấm, nóng ) nên được dùng như một loại thuốc trừ sâu sinh học để dữ gìn và bảo vệ, giấm hoa quả nhất là giấm mít hay dùng nhất. Vì có độc tính, lá xoan, quả xoan đều không dùng được cho con người .
Mọi Người Cũng Xem   Cây Dương Liễu - Thông tin tổng quan và cách chăm sóc

Trước đây hạt xoan còn được dùng làm các chuỗi tràng hạt và các sản phẩm liên quan đến đồ trang sức, nhưng ngày nay với công nghệ hiện đại, nhu cầu của khách hàng cao nên không mấy ai còn mặn mà, tha thiết với các sản phẩm từ hạt xoan nữa mà được thay thế bằng các loại khác có giá trị hơn.

Lá xoan còn được dùng làm thức ăn cho gia súc đặc biệt quan trọng là Dê .Ngoài những công dụng trên, lá xoan còn được dùng để khử trùng nước ao cá đang có bệnh, bó lá xoan thành bó to dìm xuống ao khoảng chừng 5 ngày thì vớt lên, nước ao cũng trong trở lại đôi chút và giúp phá váng mặt nước ao .Đặc biệt hình ảnh hoa xoan từ lâu đã được đi vào trong thơ ca, là nguồn cảm hứng, là nơi những nhạc sĩ, thi nhân giãi bày xúc cảm, gửi gắm những nỗi niềm, tâm tư nguyện vọng của mình vào đó để viết lên những tuyệt phẩm hay cho quả đât .

IV. Cách trồng và chăm sóc cây Xoan

Cây xoan dễ mọc và cũng rất dễ trồng tuy nhiên để cây được tăng trưởng tốt cũng phải tuân theo những quy trình tiến độ nhất định. Hãy tìm hiểu thêm tiến trình dưới đây .

1. Cách trồng cây

  • Thu hái, chế biến và bảo quản hạt giống
Thu hái hạt giống của những cây mẹ từ 10 – 20 tuổi. Cây đang sinh trưởng tốt, có hình dáng đẹp, thân thẳng, chiều cao dưới cành từ 6 – 10 m trở lên, tán lá đều đẹp, sạch sâu bệnh, chỉ thu hái những quả chín đều đạt chất lượng tốt. Dấu hiệu nhận biết quả đã chín : Vỏ quả có màu vàng, thịt quả mềm, hạt màu trắng .Quả xoan phải chế biến ngay sau khi thu hoạch nếu không sẽ bị thối tác động ảnh hưởng đến chất lượng hạt giống, quả nên được ủ lại thành từng đống từ 2 – 3 ngày cho quả mềm đều, không ủ đống cao quá và phải được thông gió, mỗi ngày hòn đảo lại 1 – 2 lần. Khi quả đã mềm đều đem ngâm trong nước sạch sau đó chà hết lớp vỏ thịt chỉ đãi lấy hạt sạch, rửa lại bằng nước sạch rồi rải đều trên bạt phơi dưới nắng khi hạt khô vừa tầm thì cho vào dữ gìn và bảo vệ. Không phơi quả hạt quá già nắng sẽ rất lâu nảy mầm .
  • Làm đất gieo
Làm đất tơi nhỏ, lên luống rộng 1 – 2 m, luống cao 15 – 20 cm. Rắc một lớp phân vi sinh trên mặt luống rồi vằm đất nhỏ đều với phân, san phẳng mặt luống, nên tưới nước cho đất đủ nhiệt độ để gieo hạt .
  • Xử lý hạt xoan giống
Mọi Người Cũng Xem   Những giống cây lâm nghiệp mới cho năng suất cao vượt trội
Hạt xoan giống trước khi gieo nên được ngâm trong dung dịch thuốc kích thích nảy mầm đã pha sẵn trong vòng 10 phút, sau đó vớt ra để khô ráo rồi cho hạt vào ủ, mùa đông nên được ủ ấm trọn vẹn cho đến khi nứt nanh. Có thể ủ hạt bằng rơm, rạ, cỏ khô ..
  • Nếu ươm hạt xoan trong bầu đất
Dùng đất ẩm hoặc đất pha cát tơi, xốp cho vào bầu nhựa, trên mặt bầu đất cho một lớp phân ủ ải ( phân chuồng, phân xanh ) trộn đều với đất. Bầu đất đóng xong được xếp thẳng hàng theo, theo luống, mỗi luống cách nhau khoảng chừng 50 cm để tiện đi lại tưới nước cho bầu cây .
  • Gieo hạt xoan
Các bầu đất đã được chuẩn bị sẵn sàng sẵn, chỉ cần khoét một lỗ nhỏ trong bầu rồi bỏ hạt vào lỗ, mỗi bầu gieo 1 hạt sau đó lấp đất cho kín hạt .Hoặc gieo hạt ngoài bầu ( trên luống ) luống đất cũng được chuẩn bị sẵn sàng sẵn, rạch theo hàng dài của luống rồi đặt hạt, mỗi hạt cách nhau khoảng chừng 20 cm rồi vùi đất sau đó rải một lớp rơm lên mặt luống để giữ ẩm cho đất. Khi cây đạt chiều cao từ 40 – 60 cm là đem trồng được .

2. Cách chăm sóc cây

Dù được ươm trong bầu đất hay gieo ở ngoài đất thì quy trình tưới phải luôn được duy trì, bảo vệ cho cây đủ ẩm trong 01 tháng đầu. Mỗi ngày nên tưới 1 – 2 lần, mỗi lần tưới khoảng chừng 1 lít / 1 cây. Trong khâu làm đất đã cho phân vi sinh hoặc phân chuồng lót rồi, khi cây mọc cao chỉ cần hòa chút đạm tưới hay dùng phân vi lượng pha tưới là đủ .Thường xuyên làm sạch cỏ cho cây xoan giống cũng một phần làm giảm lượng sâu hại cây .Nếu cây còi cọc, vàng lá, thối rễ thì phun nấm Alimet 80 wp phun lên lá hoặc tưới gốc định kỳ 5 ngày 1 lần .Nếu có sâu hại lá nên dùng thuốc dòng sinh học Reagant 3.6 EC để phòng ngừa. Pha 10 ml cho 1 bình 20 lít .Thời gian ươm cây trong vườn ươm từ 3 – 4 tháng, cây đạt chiều cao từ 40 – 60 cm thì đem xuất vườn .
Trên đây là những san sẻ rất có ích để gửi đến bạn đọc, bạn hãy tìm hiểu thêm kỹ trước khi lập cho mình kế hoạch ươm giống nhé. Chúc những bạn thành công xuất sắc !

5/5 – ( 3 bầu chọn )

Related Posts

About The Author

Add Comment