Nhận Diện Tính Cách Dân Tộc Việt Nam Hiện Nay, Nhận Diện Tính Cách Dân Tộc Việt Qua Truyện Trạng

Nhận Diện Tính Cách Dân Tộc Việt Nam Hiện Nay, Nhận Diện Tính Cách Dân Tộc Việt Qua Truyện Trạng

CHUYÊN MỤC

CÁC VẤN ĐỀ XÃ HỘI ( 350 ) GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN ( 161 ) KINH NGHIỆM SƯ PHẠM ( 362 ) Kinh nghiệm huấn luyện và đào tạo ( 234 ) LÝ LUẬN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT ( 1.039 ) Xã hội, nhà nước và pháp lý Việt Nam ( 775 ) LUẬT DÂN SỰ ( 2.436 ) 2. QUI ĐỊNH CHUNG ( 500 ) Chủ thể ( 236 ) 3. VẬT QUYỀN ( 458 ) Quyền sở hữu ( 403 ) 4. TRÁI QUYỀN ( 874 ) Trách nhiệm dân sự ( 265 ) LUẬT HÔN NHÂN VÀ GIA ĐÌNH ( 346 ) 1. LÝ LUẬN CHUNG ( 72 ) 2. HÔN NHÂN ( 95 ) 3. CHA MẸ VÀ CON ( 99 ) LUẬT KINH DOANH ( 1.177 ) VBPL Kinh doanh ( 227 ) LUẬT SỞ HỮU TRÍ TUỆ và CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ ( 316 ) LUẬT TÀI CHÍNH – TÍN DỤNG – CHỨNG KHOÁN – BẢO HIỂM ( 588 ) LUẬT THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ ( 247 ) LUẬT ĐẤT ĐAI và KINH DOANH Bất Động Sản Nhà Đất ( 321 ) PHÁP LUẬT QUỐC TẾ ( 172 ) PHÁP LUẬT VỀ GIẢI QUYẾT VỤ VIỆC DÂN SỰ ( 841 ) LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ ( 767 ) 5. Quan điểm của Tòa án và về Tòa án ( 349 ) PHÁP LUẬT VỀ LAO ĐỘNG VÀ ASXH ( 321 ) VĂN BẢN PHÁP LUẬT NƯỚC NGOÀI ( 101 )

BÀI ĐƯỢC ĐỌC NHIỀU

FORWARD

GIỚI THIỆUKINH NGHIỆM HỌC TẬP VÀ ĐÀO TẠO LUẬTPHÁP LUẬT – VƯỚNG MẮC TỪ THỰC TIỄN VÀ QUAN ĐIỂMQ và A

LƯU Ý: Nội dung các bài viết  có thể liên quan đến quy phạm pháp luật còn hiệu lực, không còn hiệu lực hoặc mới chỉ là dự thảo.

Đang xem: Tính cách dân tộc việt nam

KHUYẾN CÁO: Sử dụng thông tin trung thực, không ngoài mục đích hỗ trợ cho học tập, nghiên cứu khoa học, cuộc sống và công việc của chính bạn.

MONG RẰNG: Trích dẫn nguồn đầy đủ, để kiến thức là năng lực của chính bạn, để tôn trọng quyền của tác giả và chủ sở hữu tác phẩm, cũng như công sức, trí tuệ của người đã xây dựng trang Thông tin này.

NHỮNG GIÁ TRỊ TÍCH CỰC VÀ HẠN CHẾ trong nhân sinh quan của người Việt

Posted on 4 Tháng Chín, 2020 by Civillawinfor

*

 PHÙNG THỊ AN NA

Nhân sinh quan truyền thống lịch sử người Việt là mẫu số chung của phép cộng các triết lý nhân sinh của các tộc người Việt Nam, luôn gắn liền với nông nghiệp ( lúa nước ) và thiết chế làng – xã, được tiến hành trong một mạng lưới hệ thống hoàn hảo trên mọi chiều kích của các mối quan hệ : lao động – sản xuất, môi trường tự nhiên vạn vật thiên nhiên, thiên nhiên và môi trường xã hội, mái ấm gia đình, dòng tộc, họ hàng, … Nhân sinh quan người Việt thường gắn bó ngặt nghèo với vận mệnh của dân tộc, các triết lý nhân sinh đều giải đáp những vấn nạn mà người Việt gặp phải trên con đường dựng nước và giữ nước . Có thể nói, nhân sinh quan truyền thống cuội nguồn Việt Nam chính là những giá trị bản nhiên của t ­ ư duy người Việt, không trọn vẹn vay m ­ ượn t ­ ư t ­ ưởng của Nho, Phật, Lão. Những giá trị tích cực trong triết lý nhân sinh của cha ông ta là cơ sở cho việc kiến thiết xây dựng lối sống mới cho người Việt Nam lúc bấy giờ. Song, cạnh bên đó, những hạn chế từ nhân sinh quan truyền thống cuội nguồn cũng trở thành rào cản cho người Việt trên bước đường tăng trưởng và hội nhập. Do vậy, việc xác lập rõ những giá trị tích cực, chỉ ra được những yếu tố xấu đi của nhân sinh quan truyền thống cuội nguồn là một việc làm thiết thực nhằm mục đích góp thêm phần thiết kế xây dựng con người Việt Nam tân tiến, cung ứng nhu yếu của thời đại mới .

1. Một số giá trị tích cực của nhân sinh quan truyền thống người Việt

Nhìn trên tổng thể và toàn diện xã hội, nhân sinh quan truyền thống lịch sử của người Việt có nhiều điểm tích cực cần được liên tục duy trì và phát huy : Một là, niềm tin hiếu học là một trong những giá trị truyền thống lịch sử quý báu được hình thành và hun đúc từ dòng chảy lịch sử dân tộc ngàn đời của dân tộc Việt Nam. Đó chính là niềm tin quả quyết, tính kiên trì, nhẫn nại và ham học hỏi. Sự hiếu học ấy đã tạo điều kiện kèm theo sản sinh nhiều bậc anh tài, các trung thần, những anh hùng dân tộc, … góp thêm phần quan trọng cho sự nghiệp giải phóng và thiết kế nước nhà . Hơn nữa, hiếu học không phải chỉ để được vinh thân mà hiếu học là để có thời cơ tham gia vào việc nước. Người có học được gọi là “ sĩ ”, chữ “ sĩ ” ( viết theo Hán tự ) được miêu tả như một người đứng bằng chân trên mặt đất, đầu đội trời, dang rộng hai tay, gánh vác việc đời, việc nước. “ Làm trai vì nước quên nhà / Nước kia có vẹn thì nhà mới yên ” – đấy chính là mục tiêu của sự học. Như vậy, sự hiếu học của người Việt cũng là sự biểu lộ ý thức yêu nước, niềm tin vì hội đồng . Hiếu học còn là hình tượng của ý chí và khát vọng vươn lên thoát khỏi đói nghèo, thoát khỏi sự kém hiểu biết : “ Làm trai cố chí học tập / Lập nên công nghiệp để dành tương lai ; Làm người mà được khôn ngoan / Cũng nhờ học tập mọi đường mọi hay / Nghề gì đã có trong tay / Mai sau rồi cũng có ngày ích to ”, … Những tấm gương hiếu học thật sự là những con người đáng được tôn vinh và học tập, vì họ là những người dám thực thi tham vọng của mình . Hai là, lối sống siêng năng, tiết kiệm ngân sách và chi phí của người Việt đã được coi là một trong những đức tính nổi bật, nói như cố giáo sư Trần Văn Giàu “ siêng năng đến mức anh hùng tột bậc ” 1. Từ xưa đến nay, người Việt vẫn coi trọng đức tính cần mẫn, tiết kiệm ngân sách và chi phí, tôn vinh nó đến độ “ chịu khó bù mưu trí ”, “ năng nhặt chặt bị ”, “ tích cốc phòng cơ ”, “ buôn tầu bán bè không bằng ăn dè hà tiện ”. Lối sống tiết kiệm chi phí góp thêm phần không thay đổi đời sống kinh tế tài chính mái ấm gia đình, xã hội trong điều kiện kèm theo quốc gia còn khó khăn vất vả, rèn luyện cách sống biết quý trọng sức lao động, chống lối sống xa hoa, tiêu tốn lãng phí theo kiểu “ bóc ngắn cắn dài ”, “ vung tay quá trán ”, “ ném tiền qua hành lang cửa số ”, … Trong những năm gần đây, do điều kiện kèm theo kinh tế tài chính của người dân được cải tổ, thậm chí còn đồng xu tiền kiếm được một cách quá nhanh gọn, thuận tiện, dẫn đến khuynh hướng tận hưởng, sống gấp, lười lao động, tìm mọi cách để kiếm tiền ship hàng nhu yếu ăn chơi, tận hưởng, kể cả vi phạm đạo đức và pháp lý. Trầm trọng hơn, hiện tượng kỳ lạ tham nhũng, tiêu “ tiền chùa ” đang trở thành quốc nạn của nhiều nước, trong đó có Việt Nam. Về yếu tố này, Đảng Cộng sản Việt Nam đã đánh giá và nhận định : Nước ta còn nghèo và kém tăng trưởng, tất cả chúng ta lại chưa thực sự thực thi tốt cần kiệm trong sản xuất, tiết kiệm chi phí trong tiêu dùng, dồn vốn cho góp vốn đầu tư tăng trưởng, 2 vì thế, trong điều kiện kèm theo lúc bấy giờ, tất cả chúng ta nhất thiết phải cần kiệm để công nghiệp hóa, phải khắc phục khuynh hướng chạy theo xã hội tiêu thụ, lối sống xa hoa tiêu tốn lãng phí, đó là những tác nhân quyết định hành động sự thành công xuất sắc của tất cả chúng ta … Như vậy, lối sống siêng năng, tiết kiệm ngân sách và chi phí luôn là lối sống truyền thống lịch sử tích cực cần phát huy trong cả thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa ngày này . Ba là, lối sống tôn vinh tính tập thể, hội đồng của người Việt có mặt tích cực là coi trọng tình làng nghĩa xóm, tôn vinh ý thức đoàn kết, hòathuận, tương thân tương ái, lá lành đùm lá rách nát, không đồng ý lối sống hờ hững, vô trách nhiệm. Lối sống hội đồng này góp thêm phần ngưng trệ và hạn chế những biểu lộ của bệnh vô cảm, của sự cạnh tranh đối đầu một cách lạnh nhạt trong toàn cảnh của nền kinh tế thị trường lúc bấy giờ, đồng thời tạo nên sức mạnh của sự thống nhất cùng nhau thiết kế xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Ý nghĩa của sức mạnh đoàn kết, của tính hội đồng đã được Chủ tịchHồ Chí Minh khái quát lại trong một nhận định và đánh giá về người Việt Nam như sau : “ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là truyền thống cuội nguồn quý báu của ta. Từ xưa đến nay, mỗi khi Tổ quốc bị xâm lăng thì niềm tin ấy lại sôi sục, nó kết thành một làn sóng vô cùng can đảm và mạnh mẽ, to lớn, nó lướt qua mọi sự nguy khốn, khó khăn vất vả, nó nhấn chìm toàn bộ lũ bán nước và lũ cướp nước ” 3 . Bốn là, trong đời sống niềm tin xã hội, người Việt truyền thống cuội nguồn coi trọng chữ “ Tình ”, tôn vinh ân huệ, … đôi lúc, chữ “ Tình ” đã v ­ ượt lên trên cả lý lẽ, lao lý. Hiện nay, khi nền kinh tế thị trường tăng trưởng, đặc biệt quan trọng, khi tất cả chúng ta hội nhập kinh tế tài chính quốc tế, giao thương mua bán với các nền kinh tế tài chính tư bản, lúc này “ Lý ” sẽ áp đảo “ Tình ”. Trong điều kiện kèm theo đó, truyền thống cuội nguồn coi trọng “ Tình ” có vẻ như không còn tương thích nữa, nhưng tất cả chúng ta vẫn cần phải dung hòa, làm cho “ Lý ” không trở thành thái quá để dẫn đến “ vô tình, vô cảm ”, thành con người “ duy ngã ”, ích kỷ ; làm cho chữ “ Tình ” trong thời văn minh không yếm thế, biến con người thành yếu ớt, nhu nhược, ba phải. Việc thiên về “ Lý ” hướng đến sự tăng trưởng ; còn “ Tình ” sẽ làm cho sự tăng trưởng diễn ra hòa giải, bền vững và kiên cố. Như vậy, tất cả chúng ta vẫn duy trì và giữ gìn được truyền thống và “ làm mới, hiện đại hóa ” nó cho tương thích với điều kiện kèm theo, thực trạng . Thêm nữa, việc coi trọng “ Tình ” sẽ làm cho việc vận dụng lao lý uyển chuyển, linh động theo từng địa phương, từng vùng. Luật pháp, dù được kiến thiết xây dựng trên đời sống trong thực tiễn, nhưng nó vẫn là “ từ ngoài vào, từ trên xuống ” áp đặt người dân phải theo, nó vẫn có đặc thù lý trí, cứng ngắc, máy móc, không uyển chuyển và nhiều khi không thích hợp với những thực trạng riêng của từng người dân, từng địa phương. Do đó, người Việt truyền thống cuội nguồn đã điều hòa pháp luật của nhà nước ( triều đình ) bằng Hương ước, bằng tục lệ của làng để có đời sống giàu sang, tự do và tự tại hơn. Tục “ phép vua thua lệ làng ” xưa và nay, không có nghĩa là coi thường kỷ cương, phép nước mà phép nước ấy, pháp luật ấy cần phải uyển chuyển, linh động và tương thích với tâm ý, lối sống của con người. Có như vậy, lao lý ấy, chủ trương ấy mới đi vào đời sống một cách thuận tiện, khả thi hơn, bằng không, nó sẽ gặp phải sự kháng cự mãnh liệt, rốt cục, sẽ trở thành không khả thi, không đi được vào đời sống xã hội và người dân . Thiết nghĩ, truyền thống cuội nguồn duy tình / trọng tình của người Việt vẫn có những mặt tích cực của nó trong mọi mối quan hệ xã hội, dù xã hội phải quản lý và vận hành theo hướng duy lý, tuy nhiên vẫn rất cần xem xét đến yếu tố tình cảm để con người và xã hội không trở thành một cỗ máy biết nói, biết tư duy. Và duy “ Tình ”, duy “ Tâm ” sẽ là tác nhân cơ bản thức tỉnh quốc tế nội tâm, quốc tế vô thức trong mỗi con người để họ không trở nên vô cảm trước tha nhân ( cả giới tự nhiên và đời sống hội đồng ), không đánh mất nhân tính . Năm là, trong lịch sử vẻ vang, người Việt vốn rất gắn bó với vạn vật thiên nhiên, yêu quý, tôn trọng vạn vật thiên nhiên. Triết lý sống “ hòa giải ” với giới tự nhiên khiến người Việt trở nên thân thiện, thích nghi với sự biến thiên thất thường của vạn vật thiên nhiên và duy trì nền nông nghiệp lúa nước khá thịnh vượng, tăng trưởng. Khi người Việt đã biết thích ứng với tự nhiên, chinh phục, tái tạo đến một mức độ nhất định so với tự nhiên, người Việt trở nên kiên cường hơn, tính cách linh động, lối sống năng động hơn trước những đổi khác của vạn vật thiên nhiên, biết khắc phục và ngưng trệ thiên tai, lựa theo tự nhiên mà sản xuất và mưu sống . Lối sống hòa giải với giới tự nhiên cũng tạo cho người Việt truyền thống cuội nguồn những đức tính ôn hòa, nhã nhặn, khiêm nhường. Dân tộc Việt được xem là một dân tộc biết lấy khiêm nhu làm hậu thuẫn, thắng mà không kiêu căng, đó là nghệ thuật và thẩm mỹ ôn nhu khôn khéo của nước nhỏ so với nước lớn, biết làm giải pháp Tâm công ( đánh vào lòng người, không chiến trận mà địch vẫn thua ). Lối sống ấy khiến chocha ông tất cả chúng ta qua các triều đại đều rất coi trọng chữ “ Hòa ” trong kế sách trị quốc và ngoại giao. Trong ba yếu tố Thiên thời, Địa lợi, Nhân hòa, đạo trị quốc, trước hết, phải lấy việc Nhân hòa làm đầu, dân là gốc của nước, có dân tâm, sĩ khí, ắt biến hóa được thời cuộc . Tất cả những giá trị tích cực trong nhân sinh quan truyền thống cuội nguồn của người Việt, cho đến nay, vẫn là những giá trị chung của hội đồng, tạo ra sự cái gọi là truyền thống văn hóa truyền thống của dân tộc Việt, người Việt .
Mọi Người Cũng Xem   Cách tính tiền trợ cấp nghỉ hưu trước tuổi theo nghị định 108

Người Việt hiện nay không bằng lòng với cái nghèo, với sự thanh nhàn, an phận, không tự thỏa mãn với lối sống hữu danh vô thực, họ bắt đầu chú trọng đến lợi ích vật chất, biết vươn lên làm giàu, đề cao tính cá nhân, sự tự do,…Hiện nay, từ cách thức lao động sản xuất, cách thức tư duy, cách thức ứng xử, hưởng thụ, thỏa mãn nhu cầu sống của người Việt đã ít nhiều khác xa các thế hệ cha ông ngày trước. Trong đời sống hiện tại, người Việt đang cố gắng khắc phục những biểu hiện của nếp sống cũ: tác phong lề mề, thủ công, trì trệ, làm ăn nhỏ, manh mún,… xây dựng các giá trị mới như trọng lý, trọng khoa học, trọng hiệu quả, đề cao tự do cá nhân (đặc biệt rõ nét trong lối sống của tầng lớp thanh niên thành thị, trí thức, doanh nhân).

Nhân sinh quan mới của con người Việt Nam lúc bấy giờ không chỉ là sự thừa kế và phát huy nhân sinh quan truyền thống cuội nguồn. Dân tộc Việt Nam đã trải qua hàng ngàn năm lịch sử dân tộc, đã hình thành nhiều phong tục, tập quán tốt đẹp, sự sống sót của chúng trong lối sống tân tiến bộc lộ tính liên tục của nhân sinh quan và truyền thống văn hóa truyền thống của con người Việt Nam. Hơn nữa, trong lối sống của con người Việt Nam mà tất cả chúng ta kiến thiết xây dựng để cung ứng nhu yếu thay đổi và hội nhập phải là : dân tộc, tân tiến, văn minh. Để làm được điều đó, tất cả chúng ta phải biết khơi dậy và phát huy hiệu quả những giá trị tích cực của nhân sinh quan truyền thống lịch sử như : truyền thống cuội nguồn hiếu học, ý thức đoàn kết, tương thân tương ái, trọng tình trọng nghĩa, lối sống cần mẫn, tiết kiệm ngân sách và chi phí, …

2. Một số hạn chế trong nhân sinh quan truyền thống người Việt

Nhân sinh quan truyền thống cuội nguồn đã ảnh hưởng tác động đến người Việt, trao truyền cô đọng trong mạch ngầm tư tưởng của tất cả chúng ta, biểu lộ ra qua nếp sống, qua lối ứng xử, tạo thành cốt cách của người Việt. Nó sống sót dưới dạng những thói quen, tập quán, những nếp tâm lý, những lề thói làm ăn, những cách đối nhân xử thế, … Trong toàn cảnh lúc bấy giờ, một số ít triết lý nhân sinh thể hiện những hạn chế, tính lỗi thời, lỗi thời, trở thành những lực cản, sức ỳ khá nặng nề cho bước tăng trưởng của xã hội trong thời kỳ công nghiệp hóa, văn minh hóa quốc gia và hội nhập quốc tế. Vì vậy, cuộc đấu tranh để tái tạo, khắc phục và xóa bỏ những mặt hạn chế trong nhân sinh quan của người Việt là nhu yếu quan trọng và cấp bách của quy trình tăng trưởng quốc gia . Truyền thống hiếu học là một đặc trưng của người Việt, là một đức tính tốt của người Việt vẫn sống sót cho đến thời nay. Tuy nhiên, mặt trái của hiếu học là hiếu danh, trọng danh. Đi liền với tính trọng danh là thói háo danh, mua danh : được biểu lộ rõ qua nạn bằng giả, bằng thật học giả trong xã hội ta lúc bấy giờ mà các phương tiện thông tin đại chúng đã nêu ra. Trong một xã hội mà sự thăng quan tiến chức của mỗi cá thể gắn liền với độ cao tăng dần của bằng cấp thì “ cuộc đua ” để có được bằng nọ, chứng từ kia là điều tất yếu. Nhiều người giỏi, tài thực sự, nhưng vì không có đủ bằng cấp mà đồng ý thua thiệt, không đạt được vị trí xứng danh, không được mọi người thừa nhận. Một số người không học được để lấy bằng thật thì tất yếu phải mua bằng giả. Học để lấy bằng cấp đã trở thành gánh nặng công danh sự nghiệp chứ không còn là nhu yếu tri thức . Xem thêm : 5 Bài Tập Bài Tập Kegel Cho Bà Bầu, Bài Tập Kegel Hơn nữa, vì chịu ảnh hưởng tác động bởi thứ triết lý nhân sinh “ học để làm quan ” ( với những chuẩn mực về sự dùi mài kinh sử để vượt qua các kỳ thi, bảo vệ cho mình một vị thế xã hội, để hưởng vẻ vang phong phú ), nên người Việt học tập thường không đến nơi đến chốn. Ngày nay, vào các thư viện trong các trường ĐH hay các thư viện lớn ở Việt Nam, tất cả chúng ta hoàn toàn có thể thấy số người đến đọc sách, học tập, điều tra và nghiên cứu không ít, nhưng theo các cuộc tìm hiểu xã hội học đều cho thấy, số người đến thư viện đọc sách, học tập, nghiên cứu và điều tra vì mê hồn khoa học không nhiều, mà họ đến đó đọc sách hay học tập để thi, để triển khai xong một chứng từ, hay làm xong một việc nhất định nào đó rồi bỏ đấy. Do đó, khi học tập, điều tra và nghiên cứu, người Việt nặng về giáo điều, sao chép và thuộc lòng các kim chỉ nan sẵn có. Với lối học “ tầm chương ” đó đã trói buộc những ý tưởng sáng tạo của con người, ngưng trệ lối suy tư phản biện, dẫn đến thiếu tự tin, không dám vượt bỏ quá khứ . Bên cạnh đó, triết lý sống trọng tình nghĩa, duy tình, duy cảm của người Việt lại dẫn đến lối sống dung hòa, xu thời, cam chịu, du di, xuề xòa, nhút nhát, tùy tiện, thiếu triệt để, ý thức pháp lý chưa cao – đây chính là điểm yếu kém đáng kể so với việc thiết kế xây dựng nhân sinh quan mới và tác phong công nghiệp gắn với tư duy duy lý trong thời kỳ thay đổi và hội nhập . Lối sống thiếu triệt để của người Việt bắt nguồn từ triết lý sống duy tình, duy cảm đã góp thêm phần hình thành lối làm ăn tùytiện, manh mún, không biết lo xa, hạch toán, thiếu năng lực lao động link, thiếu đầu óctínhtoán trong kinh doanh thương mại, sản xuất, hầu hết dựa vào kinh nghiệm tay nghề, thiển cận, thực dụng, tính tổ chức triển khai, kỷ luật kém, … Lối tư duy và lối sống đó cũng đã hình thành phương pháp “ ăn xổi, ở thì ”, tôn vinh những quyền lợi thiết thực ngay trước mắt chứ ít chú tâm đến những quyền lợi kế hoạch, vĩnh viễn hay phải làm những gì to tát, lâu bền . Lối sống du di, xuề xòa của người Việt truyền thống lịch sử đã ảnh hưởng tác động không nhỏ đến đời sống lao động sản xuất của họ. Với Việt Nam, sản xuất nông nghiệp là sản xuất theo thời vụ ( do thời tiết có hai mùa nóng lạnh độc lạ, buộc con người phải sản xuất theo ), đã dẫn tới hình thành hiện tượng kỳ lạ ngày mùa thì khó khăn vất vả, đầu tắt mặt tối, còn tháng ba ngày tám thì có nhiều thời hạn nghỉ ngơi / thảnh thơi / nông nhàn. Ở một số ít vùng có nghề phụ ( nghề bằng tay thủ công ), người nông dân dùng thời hạn nông nhàn tham gia sản xuất vào các ngành nghề phụ, còn vùng không có nghề thủ công bằng tay thì người dân coi như rỗi rãi hàng tháng. Do rỗi rãi, không có việc làm thúc giục, đã hình thành ở người Việt tác phong khoan thai, lờ đờ, không tiếc thời hạn : “ Đi đâu mà vội mà vàng / Mà vấp phải đá, mà quàng phải dây / Thủng thẳng như chúng anh đây / Chẳng đá nào vấp chẳng dây nào quàng ”. Tâm thế quen không tuân thủ ngặt nghèo yếu tố thời hạn trong lao động sản xuất sẽ là một trở ngại lớn khi người Việt tiếp hợp vào xã hội công nghiệp – đời sống yên cầu phải khẩn trương, nhanh gọn, kịp thời thì người Việt vẫn mang theo hành trang của nếp sống “ giờ cao su đặc ” . Tư duy nặng về kinh nghiệm tay nghề ( Trăm hay không bằng tay quen ) đã tạo nên lối sống gia trưởng, lão quyền ( người cao tuổi được coi là người có nhiều kinh nghiệm tay nghề sống hơn cả ), dẫn đến tư tưởng “ trọng trưởng khinh ấu ” của người Việt. Với cách nghĩ và cách làm theo kinh nghiệm tay nghề thì hoạt động giải trí của con người thường hướng về quá khứ, bảo thủ, ngưng trệ, ngại thay đổi, thường tìm cách phủ nhận năng lượng của người đi sau ( mặc dầu trong thâm tâm biết rằng họ hơn mình ) . Và cũng do ảnh hưởng tác động của thứ văn hóa truyền thống coi trọng niềm tin, khinh chê vật chất ( vì cho nó là tầm thường, hạ đẳng ) nên người Việt cũng hình thành thói hư danh, ảo tưởng, sĩ diện. Người Việt thường dấu cái nghèo, cái khổ “ Tốt danh hơn lành áo ; Một miếng giữa làng bằng một sàng xó nhà bếp ; Một quan tiền công không bằng một đồng tiền thưởng ; Ở đời muôn sự của chung / Hơn nhau một tiếng anh hùng mà thôi ”, không mấy khi người Việt thú thật nỗi cực nhọc, khó khăn vất vả đã từng phải chịu đựng, dẫn đến kiêu căng . Ý thức hội đồng, tính kết nối, cố kết hội đồng là một trong những đặc thù truyền thống lịch sử điển hình nổi bật của người Việt Nam. Song, mặt trái của tính hội đồng dẫn tới tính cục bộ, kéo bè kéo cánh, ê kíp – đây cũng là một trong những hạn chế khiến người Việt rất khó hòanhập được với nền kinh tế tài chính toàn thế giới hóavì nếu tham gia vào quy trình kinh tế tài chính toàn thế giới với một đầu óc cục bộ, vì quyền lợi của cá thể, đơn vị chức năng, địa phương thì chính người Việt lại tự hại mình và hại lẫn nhau . Tình trạng níu kéo nhau, không muốn cho người khác hơn mình “ Khôn độc không bằng ngốc đàn ”, thói ghanh tỵ, đố kỵ khi thấy người khác hơn mình, kĩ năng và thành đạt hơn mình, … khiến cho người Việt không tạo ra được một sự hiệp thông thống nhất, dẫn đến việc một người làm thì tốt, ba người làm thì tồi, bảy người làm thì hỏng . Như tất cả chúng ta đều biết, ý tưởng sáng tạo về sự hòa hợp với vạn vật thiên nhiên đã trang bị cho người Việt một sự nhận thức về tự nhiên, biết nắm lấy cái bản thể cốt lõi của vạn vật thiên nhiên mà hành vi cho tương thích với đời sống mưu sinh của mình. Người Việt đã vận dụng những tri thức về tự nhiên đó để biết thích ứng với tự nhiên, chinh phục, tái tạo tự nhiên, biết khắc phục và ngưng trệ thiên tai, … Song, chính bởi sự gắn bó, thân thiện, hòa mình với vạn vật thiên nhiên, với trời đất, dẫn đến chỗ người Việt hình thành lối sống chịu ràng buộc, trông chờ, ỷ lại vào vạn vật thiên nhiên tặng thêm, nên dễ sinh ra lười biếng lao động và giản lược hóa một cách thực dụng trong việc khai thác tài nguyên vạn vật thiên nhiên một cách tùy ý, thiếu tôn trọng sự toàn vẹn, tuần hoàn của vạn vật thiên nhiên, thiếu ý thức trong việc vừa khai thác vừa tái tạo lại nó, có vẻ như trong suốt quy trình sống của mình, người Việt đã quay sống lưng lại với môi trường tự nhiên sống tự nhiên của chính mình . Lối sống phụ thuộc vào vào tự nhiên, trong khi đó tự nhiên, thời tiết thì lại luôn thất thường, đỏng đảnh. Đối diện với sự biến thiên đó, đáng lẽ phải biết tìm cách làm chủ và tự do trước vạn vật thiên nhiên, thì người Việt lại quá chịu ràng buộc vào “ Trời ”, nên trong quy trình sống hay lao động sản xuất, người Việt thường tin vào số phận, may rủi, trông chờ vào vạn vật thiên nhiên, dẫn đến dễ chán nản, chùn bước khi gặp phải khó khăn vất vả . Lối lao động, sản xuất chỉ biết dựa trên tri thức kinh nghiệm tay nghề về thời tiết, về trông mong ở trời đất của người Việt truyền thống lịch sử khiến cho người Việt lúc bấy giờ thiếu ý thức điều tra và nghiên cứu khoa học trong sản xuất . Những điểm hạn chế của người Việt đã từng được người phương Tây nhận xét khi đến giao thương mua bán và truyền giáo. Vào thế kỷ XVII, người Anh đã nhận xét : “ Một dân chúng hay nài xin quấy rầy vào bậc nhất quốc tế. Muốn gặp phải có quà. Tục lệ của xứ này là không đến viếng thăm tay không. Tay không thì giàu nghèo gì đi chăng nữa cũng chẳng đến được bất kể bậc quan trên nào. Hàng hóa muốn gì lấy nấy, không trả tiền. Hàng hóa muốn định giá thế nào tùy ý. Trả tiền chậm, khó khăn vất vả ” 4 . Hai tác giả người Pháp là Pier Huard và Maurice Durand nhận xét về hạn chế của tư duy người Việt và giá trị niềm tin của người Việt truyền thống : “ … thiếu công cụ tư duy ( từ vựng đúng mực, từ vựng kỹ thuật ) và các khung ngôn từ thiết yếu để trình diễn các vấn đề một cách đúng mực, tính thời hạn bằng kinh nghiệm tay nghề, thói quen nói ngược ý, sự thiếu vắng các bộc lộ trìu mến ” 5 . Nhà điều tra và nghiên cứu Phan Kế Bính đã chỉ ra những hạn chế trong lối sống, tác động ảnh hưởng từ nhân sinh quan truyền thống lịch sử của người Việt gồm có : “ tính hồ đồ, nghi vấn, nhút nhát, lười biếng, ghanh tỵ, khoe khoang, hợm hĩnh, khép nép, câu nệ, sợ đầu sợ đuôi, nghĩ quanh nghĩ quẩn, ham cờ bạc rượu chè, thích sự quấy rầy ẩm thực ăn uống, gió chiều nào che chiều ấy, gian giảo, kiêu ngạo, tham lam, thô tục, hay xóc móc, hay kiện cáo, hay tranh giành, hay nịnh hót người quyền thế, khinh bỉ người hiền lành, hay sinh sự, hay thù hằn, ăn trộm, ăn cướp, anh hùng rơm, vong ân bội nghĩa, phản bạn lừa thầy, … ” 6 . Tác giả Trần Trọng Kim cũng nêu những thói xấu của người Việt : “ … tinh vặt, quỷ quyệt, bài bác, nhạo chế. Tâm địa thì nông nổi, làm liều, không kiên trì, hay khoe khoang, ưa trang hoàng hình thức bề ngoài, hiếu danh vọng, thích chơi bời, mê cờ bạc. Tin ma quỷ, không nhiệt tín tôn giáo nào cả, kiêu ngạo, nói khoác ” 7 . Đào Duy Anh khi nói về những thói xấu của người Việt cho rằng : “ … lừ đừ, nông nổi, không kiên cường, hay tuyệt vọng, hay khoe khoang, trang hoàng vẻ bên ngoài, ưa hư danh, thích chơi cờ bạc, nhút nhát, tinh vặt, bài bác chế nhạo ” 8 . Tháng 11/2007, tòa soạn Tia Sáng đã tổ chức triển khai một cuộc tọa đàm về tính cách người Việt, với sự tham gia của 1 số ít nhà nghiên cứu, nhà khoa học, văn nghệ sĩ là cộng tác viên của Tạp chí như : Giáo sư Hoàng Tụy, nhà thơ Lê Đạt, nhà văn Nguyên Ngọc, các nhà khoa học, nhà giáo Trần Ngọc Vương, Đỗ Lai Thúy, Phạm Duy Hiển, Phạm Duy Nghĩa, Lại Nguyên Ân, Nguyễn Quang A, … Theo GS. Hoàng Tụy, qua kinh nghiệm tay nghề nhiều năm giảng dạy, ông đã nhận thấy 1 số ít đặc thù có tính hạn chế chung của nhiều thế hệ sinh viên Việt Nam : thiếu năng lực đào sâu trong tư duy, thiếu đầu óc tưởng tượng, thiếu năng lực kiên trì, đi đến cùng trong những tham vọng đạt đến bằng được những thành tựu đỉnh điểm – Đó cũng chính là những hạn chế trong tính cách của người Việt nói chung. Từ góc nhìn khác, nhà nghiên cứu Đỗ Lai Thúy cho rằng, ẩn sâu trong tâm ý của dân tộc Việt có một thứ tâm ý nguy hại của người Việt là tự ảo tưởng về chính mình và năng lực thành công xuất sắc của chính mình. Tâm lý đó biểu lộ qua những câu truyện về những ông Trạng chân đất, những ông Trạng Lợn, Xiển Bột, … Có tác giả đã nêu lên 10 đặc thù cơ bản của người Việt Nam ( cả ưu điểm và điểm yếu kém ) như sau : Cần cù lao động tuy nhiên dễ thỏa mãn nhu cầu nên tâm ý tận hưởng còn nặng ; Thông minh, phát minh sáng tạo, tuy nhiên chỉ có đặc thù đối phó, thiếu tầm tư duy dài hạn, dữ thế chủ động ; Khéo léo, tuy nhiên không duy trì đến cùng ( ít chăm sóc đến sự hoàn thành xong sau cuối của mẫu sản phẩm ) ; Vừa thực tiễn, vừa mơ mộng, tuy nhiên lại không có ý thức nâng lên thành lý luận ; Ham học hỏi, có năng lực tiếp thu nhanh, tuy nhiên ít khi học “ đến đầu đến đuôi ” nên kiến thức và kỹ năng không mạng lưới hệ thống, mất cơ bản. Ngoài ra, học tập không phải là tiềm năng tự thân của mỗi người Việt Nam ( nhỏ học vì mái ấm gia đình, lớn lên học vì sĩ diện, vì kiếm công ăn việc làm, ít vì chí khí, đam mê ) ; Xởi lởi, chiều khách, tuy nhiên không bền ; Tiết kiệm, tuy nhiên nhiều khi hoang phí vì những tiềm năng vô bổ ( sĩ diện, khoe khoang, thích hơn đời ) ; Có ý thức đoàn kết, tương thân, tương ái, tuy nhiên phần nhiều chỉ trong những thực trạng, trường hợp khó khăn vất vả, bần hàn. Còn trong điều kiện kèm theo sống tốt hơn, phong phú hơn thì niềm tin này rất ít Open ; Yêu độc lập, nhẫn nhịn, tuy nhiên nhiều khi lại hiếu chiến, hiếu thắng vì những nguyên do tự ái, lặt vặt, đánh mất đại cục ; Thích tụ tập, nhưng lại thiếu tính link để tạo ra sức mạnh ( cùng một việc, một người làm thì tốt, ba người làm thì kém, bảy người làm thì hỏng ) 9 .
Mọi Người Cũng Xem   Số hiệu trên quần jean Levi’s và cách chọn quần jean phù hợp

Những kết quả nghiên cứu nêu trên khiến chúng ta phải nhìn lại mình, nhất là trong điều kiện hiện nay, nhận thức lại chính mình là một trong những nội dung quan trọng của sự nghiệp đổi mới, nhận thức những hạn chế của mình để tìm cách khắc phục, vượt qua, phá bỏ những rào cản, những trở lực, những sức ỳ khá nặng nề cho bước đi lên của đất nước.

Xem thêm : Giải Vở Bài Tập Toán Lớp 5 Tập 2 Trang 68 69 Vở Bài Tập ( Vbt ) Toán 5 Tập 2 Lựa chọn những gì trong nhân sinh quan truyền thống cuội nguồn giúp hình thành lối sống, nếp sống mới cho người Việt cung ứng nhu yếu thay đổi và hội nhập cần một quy trình và sự sáng suốt không riêng gì của một cá thể, một nhóm xã hội mà của cả hội đồng. Để hạn chế những ảnh hưởng tác động xấu đi và phát huy những giá trị tích cực của nhân sinh quan truyền thống cuội nguồn trong việc hình thành lối sống mới cho người Việt, thiết nghĩ, cần phải có một mạng lưới hệ thống các nhóm giải pháp tương thích, thực tiễn và mang tính khả thi .

Xem thêm bài viết thuộc chuyên mục: Cách tính

Điều hướng bài viết

Related Posts

About The Author

Add Comment