Tính xấu người Việt: Bệnh không chữa, nước không mạnh

Tính xấu người Việt : Cần soi gương Tính xấu người Việt : Đi xa, năn nỉ … nhớ giùm Có những người Việt xấu xí

LFQbmTTv.jpg
Tranh biếm họa của tác giả Mai Sơn trưng bày tại Ngày hội biếm họa 6-4 ở TP.HCM

* ÔngLẠI NGUYÊN ÂN (nhà nghiên cứu):

Không chịu trưởng thành !

CXTsxkJ6.jpg
Ảnh: V.Dũng

Gần đây đọc trên mạng, tôi bắt gặp ý kiến một bạn nào đó bảo rằng dân Việt ta có một đặc điểm hầu như cố hữu là cứ không chịu trưởng thành! Tôi rất thú vị với nhận xét ấy. Có thể nói đây là điểm hội tụ rất nhiều thứ mà giờ đây được xem như “thói hư tật xấu” của người Việt, dân Việt. Chính tình trạng thiếu trưởng thành, không chịu trưởng thành là nét gắn bó, quán xuyến hầu hết những thói tật vẫn còn đang tồn tại.

Gần đây đọc trên mạng, tôi bắt gặp ý kiến một bạn nào đó bảo rằng dân Việt ta có một đặc điểm hầu như cố hữu là cứ không chịu trưởng thành! Tôi rất thú vị với nhận xét ấy. Có thể nói đây là điểm hội tụ rất nhiều thứ mà giờ đây được xem như “thói hư tật xấu” của người Việt, dân Việt. Chính tình trạng thiếu trưởng thành, không chịu trưởng thành là nét gắn bó, quán xuyến hầu hết những thói tật vẫn còn đang tồn tại.

Quả không dễ định tính cho đủ thế nào là trưởng thành. Song hoàn toàn có thể nói, trưởng thành tức là tăng cường các năng lượng lý tính, biết dùng lý trí để soát xét lại mạng lưới hệ thống các hành vi của mình, biết dùng lý trí – không chỉ lý trí các cá thể mà còn cả lý trí của hội đồng – để kiểm soát và điều chỉnh, kiểm soát và chấn chỉnh những loại tâm lý và hành vi sẽ được lý trí ấy nhận ra là lỗi thời, trái với nhân tính, không tương thích với các chuẩn mực ứng xử của con người trong các xã hội văn minh tân tiến .
Ở xã hội các nước tăng trưởng, người ta tận mắt chứng kiến hiện tượng kỳ lạ hoàn toàn có thể gọi là thức nhận, tự ý thức, tự phê bình, phản tỉnh …, tức là phân biệt và kiểm soát và điều chỉnh mạng lưới hệ thống các hành vi ấy. Chẳng hạn, ta thấy họ từng sống và ứng xử như mọi tộc người trong các hội đồng thuần chủng, rồi đem chuẩn của chủng tộc chủ thể áp vào hội đồng đã trở nên đa chủng, đa tộc, đa nguồn, đa văn hóa. Trải qua những thảm kịch tự gây cho nhau theo lối ứng xử ấy, họ đã đi tới chỗ nhận ra những bất công, chưa ổn của lối sống ấy, do vậy đã cùng nhau đề xuất kiến nghị hệ chuẩn mực mới, thích hợp với các xã hội đa chủng, đa văn hóa. Theo đó, các định kiến chủng tộc bị coi là xấu, là không hề đồng ý phải bị trừng phạt nếu ai đó vi phạm …
Trong khi đó, trong các hội đồng người Việt, tất cả chúng ta vẫn còn tha thiết giữ lại hầu hết toàn bộ những thói quen, ứng xử như khi còn sống khép trong từng làng xã. Chẳng hạn, đồng ý những hành vi xô bồ, ồn ào nơi đám đông, thích xử lý các yếu tố bằng những “ linh động, linh động ”, bằng xin xỏ, chạy chọt, thích dựa vào thân quen, thần thế …

* ÔngLÊ BÁ THÔNG (doanh nhân):

Tính tự cao làm mất năng lực lắng nghe

1pFqoObQ.jpg
Ảnh: NVCC

Thời cuộc 30 năm qua đã hình thành một thế hệ doanh nhân thành công rực rỡ. Những câu chuyện tự lực lập nghiệp, đứng dậy và đi lên của họ đã như những câu chuyện thần kỳ đáng khâm phục. Bắt đầu từ nghèo khó, từ hai bàn tay trắng, từ những kiến thức ít ỏi, bằng sự thông minh, tài trí, kiên tâm, họ đã làm nên những cái tên doanh nghiệp không chỉ trong nước mà nhiều doanh nghiệp bên ngoài phải e dè nể phục. Nhưng cũng từ đó đã hình thành một tính cách đang giết chết sự phát triển của nền kinh tế: tính tự cao, tự phụ.
Thời cuộc 30 năm qua đã hình thành một thế hệ người kinh doanh thành công xuất sắc bùng cháy rực rỡ. Những câu truyện tự lực lập nghiệp, đứng dậy và đi lên của họ đã như những câu truyện thần kỳ đáng khâm phục. Bắt đầu từ nghèo khó, từ hai bàn tay trắng, từ những kiến thức và kỹ năng rất ít, bằng sự mưu trí, tài trí, kiên tâm, họ đã làm nên những cái tên doanh nghiệp không riêng gì trong nước mà nhiều doanh nghiệp bên ngoài phải ngần ngại nể phục. Nhưng cũng từ đó đã hình thành một tính cách đang giết chết sự tăng trưởng của nền kinh tế tài chính : tính tự cao, tự phụ .Từ sự tự cao thái quá của những người đứng vị trí số 1 mà doanh nghiệp ảo tưởng rằng khi thành công xuất sắc ở một nghành trình độ “ rất phức tạp ” của mình thì mình hoàn toàn có thể thành công xuất sắc ở tổng thể nghành khác. Kết quả những năm gần đây đã nhìn thấy trước mắt, nhiều doanh nghiệp đã quên đi năng lượng cốt lõi của mình mà vượt ra ở những thị trường lạ lẫm khác, hàng loạt doanh nghiệp phá sản vì dùng vốn sản xuất đi kinh doanh thương mại tiền tệ, kinh doanh thương mại địa ốc .
Sự tự cao cũng đã và đang cản bước những sự hợp tác và sáp nhập lớn. Khó có hai người kinh doanh vốn đã và đang thành công xuất sắc trong quá khứ của tất cả chúng ta hoàn toàn có thể ngồi lại cùng nhau để bắt tay thiết kế xây dựng hai doanh nghiệp nhỏ trở thành một tập đoàn lớn lớn hơn. Thay vì ngồi chung và kiến thiết xây dựng một doanh nghiệp lớn thì các bước sáp nhập lúc bấy giờ mang sắc tố của “ lấn chiếm ”, “ cá lớn nuốt cá bé ” .
Tính tự cao tự đại đã làm mất năng lực lắng nghe, không còn thời hạn để nghe cấp dưới, càng khó nghe hơn nếu đó là một sự góp ý chê trách. Không có ở đâu mà ngành tư vấn khó khăn vất vả như ở đây. Các công ty tư vấn trình diễn được vài câu đã nhận được một thái độ có lúc rất nhã nhặn, nhưng cũng có lúc khó nghe như “ những điều này tôi đã biết ”. Cũng từ đấy, các cuộc cải cách trong các doanh nghiệp Việt lúc bấy giờ được tiến hành vội vã ( có khi cũng tiến hành vì trào lưu ) hàng loạt nâng cấp cải tiến TQM, ISO. .. thật sự đang thiếu chiều sâu, rơi lệch nền tảng, sai thực chất dẫn đến mất tiền không hiệu suất cao và sức cạnh tranh đối đầu ngày càng suy giảm .
“ Chưa đỗ ông nghè đã đe hàng tổng ” thì làm thế nào các doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể cạnh tranh đối đầu với những doanh nghiệp quốc tế đã vững vàng hàng trăm năm .

Mọi Người Cũng Xem   Cách tải Thiện Nữ trên máy tính bằng phần mềm giả lập cho PC | strategicviewpoints

* AnhĐẶNG HOÀNG GIANG (giảng viên ĐH Phan Chu Trinh):

Sự hời hợt tạo ra một xã hội làng nhàng

JhnjXr8T.jpg
Ảnh: NVCC

Trong những tật xấu nổi bật của người Việt hiện nay, tôi thấy rất đáng lo ngại là thói hời hợt. Sự hời hợt thể hiện trước hết trong nhận thức, tư duy. Đã thành thói quen, khi nhận thức một vấn đề nào đó, người Việt không đủ quyết liệt, nghiêm túc để nắm được bản chất toàn diện của đối tượng nhận thức. Khi tư duy, chúng ta thường cũng không tìm cách đẩy vấn đề đi đến tận cùng mà chỉ mon men dừng lại ở dạng ý tưởng. Vì nhận thức và tư duy hời hợt nên hành động cũng hời hợt theo. Biểu hiện thường thấy là lối làm việc khơi khơi, nửa vời, không chu đáo, không tận tâm, không đến đầu đến đũa, không ra tấm ra món nên ít khi hoàn thành trách nhiệm. Do đó, người đi sau bao giờ cũng phải mất công dọn dẹp hay sửa sai những sai sót do người trước để lại.
Trong những tật xấu điển hình nổi bật của người Việt lúc bấy giờ, tôi thấy rất đáng lo lắng là thói hời hợt. Sự hời hợt biểu lộ trước hết trong nhận thức, tư duy. Đã thành thói quen, khi nhận thức một yếu tố nào đó, người Việt không đủ kinh khủng, trang nghiêm để nắm được thực chất tổng lực của đối tượng người dùng nhận thức. Khi tư duy, tất cả chúng ta thường cũng không tìm cách đẩy yếu tố đi đến tận cùng mà chỉ mon men dừng lại ở dạng sáng tạo độc đáo. Vì nhận thức và tư duy hời hợt nên hành vi cũng hời hợt theo. Biểu hiện thường thấy là lối thao tác khơi khơi, nửa vời, không chu đáo, không tận tâm, không đến đầu đến đũa, không ra tấm ra món nên ít khi hoàn thành xong nghĩa vụ và trách nhiệm. Do đó, người đi sau khi nào cũng phải mất công quét dọn hay sửa sai những sai sót do người trước để lại .

Mọi Người Cũng Xem   Trọng Lượng Thép Hình : Cách Tính Khối Lượng Thép Hình Chuẩn Nhất

Dưới góc nhìn phát triển, thói hời hợt đã tạo ra một xã hội làng nhàng với những cá nhân làng nhàng, không dốt hẳn cũng không giỏi hẳn, không có cái mới và thiếu tính đột phá đã đành, mà luôn ngưng trệ, bị động và luẩn quẩn trong giới hạn làng nhàng của nó.

Dưới góc nhìn đạo đức, thói hời hợt vừa là ngọn nguồn, vừa là anh chị em sinh đôi của thói ích kỷ, vô tình, vô trách nhiệm. Từ chỗ hời hợt với chính mình, người ta đi đến hời hợt với xã hội bên ngoài. Vậy nên, người Việt sống trong, sống với hội đồng nhưng lại chưa kiến thiết xây dựng được một đời sống hội đồng đúng nghĩa. Họ tìm cách khai thác, trục lợi, phá hoại hội đồng hơn là có ý thức thiết kế xây dựng một hội đồng san sẻ, kết nối, nghĩa vụ và trách nhiệm .

* ÔngGIẢN TƯ TRUNG (nhà giáo):

Ngộ nhận về sự hiểu biết

aohW9Noz.jpg
Ảnh: T.T.D.

Tôi cho rằng trong rất nhiều bệnh/tật gây cản trở sự phát triển của chính mình và của dân tộc mình thì bệnh ấu trĩ là nổi bật nhất. Ấu trĩ ở đây được hiểu là “điểm mù” của bản thân, là ngộ nhận về sự hiểu biết của chính mình, đó là tình trạng “vô minh” hay “u minh”, nhưng lại tưởng rằng mình “khai minh”, hay nói nôm na hơn đó là dốt nhưng lại không hề biết là mình dốt.
Tôi cho rằng trong rất nhiều bệnh / tật gây cản trở sự tăng trưởng của chính mình và của dân tộc bản địa mình thì bệnh ấu trĩ là điển hình nổi bật nhất. Ấu trĩ ở đây được hiểu là “ điểm mù ” của bản thân, là ngộ nhận về sự hiểu biết của chính mình, đó là thực trạng “ vô minh ” hay “ u minh ”, nhưng lại tưởng rằng mình “ khai minh ”, hay nói nôm na hơn đó là dốt nhưng lại không hề biết là mình dốt .Giai đoạn 1945 cả nước cùng diệt “ ba giặc ” là giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm. Bây giờ “ giặc dốt ” còn không ! ? Tôi cho rằng vẫn còn, thậm chí còn là nghiêm trọng và đáng sợ hơn xưa. Bởi lẽ nhiều người nói giặc dốt rất lâu rồi đáng yêu và dễ thương lắm, hồi đó cả nước phần đông ai cũng chuẩn bị sẵn sàng thừa nhận là mình dốt và muốn được học tập để được khai minh / khai sáng. Nhưng nay, trong một xã hội mà ai cũng bằng này cấp nọ, tràn ngập cử nhân, tiến sỹ, kỹ sư thì năng lực tự nhận ra mình “ dốt ” sẽ trở nên khó khăn vất vả hơn nhiều .
Một người thông thường ấu trĩ thì sẽ chỉ tai hại cho chính mình và những người quanh mình, nhưng nếu một người có nhiều tác động ảnh hưởng thì sự ấu trĩ của họ còn gây hại cho cả xã hội, không riêng gì trong thời gian ngắn mà còn cả trong vĩnh viễn. Những người có nhiều ảnh hưởng tác động thường là người có quyền, người có tiền, người có tiếng, người có bằng và người có chữ .
Chẳng hạn, một trong những bộc lộ của bệnh ấu trĩ ở những người có quyền là việc tiếp tục đưa ra những quyết sách tồi nhưng có khi lại rất tự hào về điều đó. Trong bất kể xã hội nào và thời đại nào, một nhà chỉ huy giỏi thì hoàn toàn có thể không cần phải biết tổng thể mọi thứ hay giỏi toàn bộ mọi việc, nhưng họ sẽ biết mình là ai và mình dốt cái gì, sẽ biết đâu là quân tử và đâu là ngụy quân tử, đâu là thực tài và đâu là ngụy tài ; từ đó biết ai là người mà mình nên lắng nghe và ai là người mà mình nên tin yêu để hình thành các quyết sách tốt. Còn một nhà chỉ huy ấu trĩ thường không có được những phẩm tính này, bởi sự u minh của bản thân, lại thiếu sự tự vấn nên đã làm họ mất đi năng lực và thời cơ để minh định được ai là ai, cái gì là cái gì và mình là ai .

NGUYỄN THẾ THANH (nhà báo):

Tính ỷ lại – tai hại không nhỏ

TFdK5bFO.jpg
Ảnh: T.T.D.

Trong thực tế, bệnh ỷ lại, dựa dẫm trong xã hội chúng ta hiện nay vẫn còn nhiều và phần lớn có căn nguyên từ môi trường gia đình. Không ít trường hợp, khi nhỏ, việc ăn việc học đều có cha mẹ lo cho từ A tới Z, kể cả việc chạy điểm, chạy trường. Khi tốt nghiệp đã có cha mẹ chạy chỗ làm với điều kiện tốt về “sếp”, về lương. Khi lập gia đình đã có sẵn nhà cha mẹ cho. Khi có con đã có “ôsin già” là cha mẹ.
Một môi trường tự nhiên văn hóa truyền thống mái ấm gia đình như vậy trách nào chẳng hình thành nên những đứa con luôn phụ thuộc vào cái thế của cha mẹ ( hoặc người giúp việc dưới quyền cha mẹ ) để vơ vào cho mình những tặng thêm mà lẽ ra phải thuộc người khác xứng danh hơn về năng lượng và phẩm chất. Không thể trách ai đó khi họ phản ứng với quy trình thăng quan tiến chức quá nhanh của một vài con cháu cán bộ chỉ huy, bởi trong thực tiễn trình độ, năng lượng của những người này không hơn nhiều người khác ngoài cái hơn duy nhất là “ con ông cháu cha ”. Cũng đừng cho là quá đáng khi có người chỉ ra góc nhìn ỷ lại, lệ thuộc của những cán bộ con ông cháu cha này là đã không đủ dũng khí để phủ nhận một chức vụ được sắp xếp cho bản thân mình mà cả về thực tiễn năng lượng lẫn tâm ý xã hội đều không nên nhận .
Tính ỷ lại, phụ thuộc từ chuyện nhỏ đến chuyện lớn đã thủ tiêu ý thức con người cá thể ; đã tạo ra độc quyền, đặc lợi ; đã góp thêm phần phá vỡ giá trị công minh, và cao hơn làm ảnh hưởng tác động đến sự tăng trưởng chung của xã hội. Như vậy, tai hại của sự ỷ lại, lệ thuộc đâu còn là nhỏ nữa. Và nghĩa vụ và trách nhiệm sửa chữa thay thế căn tính trầm kha này trước hết vẫn là từ mái ấm gia đình, từ những người làm cha mẹ. Nhưng một khi tư duy “ một người làm quan cả họ được nhờ ” không còn là hiện tượng kỳ lạ đơn lẻ thì nghĩa vụ và trách nhiệm kiểm soát và điều chỉnh và biến hóa triệt để nó phải thuộc về mạng lưới hệ thống chính trị .

Ông NGUYỄN THANH SƠN (nhà phê bình):

Thói đố kỵ – bệnh ung thư của tâm lý

uySyl3Fu.jpg
Ảnh: L.Điền

Một bộ phim mới ra đời, đang định viết về nó thì có người bảo “đừng có viết, viết chỉ tổ nó bán thêm được vé”. Một cô bé hồng hồng tím tím viết một cuốn tiểu thuyết dở tệ, ai cũng nhắn nhủ “đừng có viết nhé, viết là làm sang cho nó”. Viết bài về “cuộc đấu khẩu” giữa Trung Nguyên và Starbucks, nhiều người cũng nói viết về Trung Nguyên là mắc mưu PR “của địch”, chỉ “tốn công làm cho Trung Nguyên nổi tiếng thêm”.

Những lời khuyên đó làm tôi nhớ đến câu chuyện “cầu trời cho tôi mù một mắt”. Hẳn chúng ta nhiều người nhớ câu chuyện này. Có anh chàng hay ghen tị. Trời muốn làm cho anh ta hiểu được vấn đề nên mới nói: “Ta cho con được một điều ước, muốn ước gì cũng được, nhưng nên nhớ con ước được một thì anh chàng hàng xóm nhà con sẽ được gấp đôi”. Anh ta suy nghĩ một lúc rồi nói: “Con ước trời cho con mù một mắt”.

Tại sao có nhiều người Nước Ta chuẩn bị sẵn sàng hi sinh quan điểm của mình chỉ vì lo điều đó sẽ tạo thêm thời cơ cho người khác ? Hoặc họ sẽ “ khen cho mày chết ”, hoặc họ sẽ tảng lờ, thà để tác phẩm hay mẫu sản phẩm chìm trong quên lãng còn hơn tạo ra một yếu tố hoàn toàn có thể được công chúng và dư luận chăm sóc, chỉ vì sợ rằng mẫu sản phẩm hay tác phẩm ấy được “ PR không công ” .
Những người ấy chuẩn bị sẵn sàng cầu trời cho mình mù một mắt, nếu như anh hàng xóm thế cho nên sẽ mù cả hai. Nếu như trước đây chỉ bí mật, gặm nhấm đầu độc đời sống của họ thì mạng xã hội và tính ẩn danh của môi trường tự nhiên Internet lúc bấy giờ khiến thói đố kỵ có đất để sinh sôi, nảy nở, đầu độc cả thiên nhiên và môi trường sống của xã hội .
Thói đố kỵ của người Việt chính là “ bệnh ung thư của tâm lý ”, nói như B. C Forbes .

Related Posts

About The Author

Add Comment